• Analoog en digitaal leesplezier verrijkt de taal van het kind.

    Ronalds Speijer

Pelle helpt kinderen met lezen

ALKMAAR Het is deze week de 'week van de laaggeletterdheid' en Nederland telt circa 2,5 miljoen laaggeletterde volwassenen. Laaggeletterdheid begint veelal in de eerste schooljaren. Daarom lanceert Onderwijszorg Nederland (ONL), juist vandaag een nieuwe app onder de naam 'Pelle op Reis' om wat aan die taalachterstanden te doen. Het is een aanvulling op 'Pelle Puzzelt' en 'Pelle Flitst die gebruikt worden in de ONL dyslexiebehandeling.

Bob de Mon

Daniëlle van der Werf en Janine Schouten van onderwijsadviesbureau OBD Noordwest, het dyslexiecentrum in Alkmaar en lid van ONL, zijn gespecialiseerd in het zoeken naar de beste aanpak. Zij doen er alles aan om kinderen die niet 'vanzelf' leren lezen toch aan het lezen te krijgen. Zij richten zich met name op kinderen, die de officiële diagnose ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) hebben.

,,Deze nieuwe Pelle is ontwikkeld voor kinderen van acht tot elf jaar. 'Pelle op Reis' richt zich op leesplezier en het maken van meer 'leeskilometers'. Het digitaal, in plaats van op papier lezen stimuleert kinderen in eerste instantie om buiten schooltijd en in de vakantie toch door te blijven lezen. Kinderen zijn nu eenmaal graag met hun mobieltje of IPad bezig. In onze nieuwe app is de hoofdpersoon Pelle weggelopen. De lezertjes moeten de hele wereld over reizen om Pelle terug te kunnen vinden. Op weg naar Pelle krijgt het kind opdrachten uit te voeren. Die gaan samen met verschillende soorten leesteksten, zoals fragmenten uit kinderboeken, sms-berichten, recepten en gedichten."

Hiermee sluit het verhaal van meerdere invalshoeken aan op de eigen interesses van het kind. De gebruikte teksten zijn onder andere afkomstig van de schrijvers boswachter Arjan Postma, Pieter Koolwijk en Toon Tellegen. Ook Kinderen voor Kinderen leverde een bijdrage. "Door deze verscheidenheid aan fragmenten, die de meeste andere kinderen aanspreekt, hopen we dat ook kinderen met leesproblemen geprikkeld worden om het hele boek te gaan lezen. Uiteindelijk streven we ernaar dat ze met of zonder hun ouders de stap naar de bieb maken. In onze dyslexiebehandelingen promoten we het lezen op papier door kinderen bijvoorbeeld gedichten, moppen en boekenseries aan te reiken. 'Pelle op Reis' is een moderne en aantrekkelijke aanvulling voor het maken van die leeskilometers. Na afronding van de digitale speurtocht hebben kinderen zo'n 10.000 woorden gelezen. Dat is vergelijkbaar met een boek van zo'n honderd pagina's."

Pelle op Reis wordt ook gratis beschikbaar gesteld aan de VoorleesExpress.'' Die zorgt ervoor dat kinderen van 2 tot 8 jaar met een taalachterstand ook wat extra aandacht krijgen. Een half jaar lang komt er wekelijks een vrijwilliger bij gezinnen thuis om voor te lezen en samen met de ouders te werken aan taal en leesplezier. De VoorleesExpress stimuleert dus ook de taalontwikkeling van kinderen en verrijkt de taalomgeving bij hen thuis. Daarnaast versterkt men de relatie tussen school en ouders. Janine en Daniëlle zien dat er ook kinderen zonder EED zijn die het lezen maar moeizaam onder de knie krijgen. ,,Vóóral tijdens de lange zomervakantie ontstaat er een zogenoemde zomerdip. Zwakke lezertjes verliezen hun lees- en spelvaardigheid tijdens de zomervakantie heel snel. Uit onderzoek blijkt dat deze kinderen in die periode wel drie maanden achterstand oplopen. Een achterstand tot twee jaar in groep acht, is geen zeldzaamheid.''

Margreet de Vries, directeur Onderwijszorg Nederland: ,,We weten als organisatie veel over hoe kinderen wel heel makkelijk leren lezen en waarom sommige kinderen het niet vanzelf leren. Het blijft schrijnend dat we in Nederland deze kennis niet structureel inzetten. Alle goede bedoelingen om laaggeletterdheid onder volwassenen te verminderen daargelaten. Onze leden hebben ervoor gekozen niet langer op onze handen te zitten en te wachten totdat iemand in Nederland de regie pakt en alle kennis die we hebben toe gaat passen. Met Pelle gaan we het daarom zelf doen. We hopen dat we hier veel kinderen mee gaan bereiken.''

Anna Heinsbroek, directeur VoorleesExpress onderkent de zelfde problemen: ' 'We zien dat veel ouders het nog steeds lastig vinden om hun kinderen thuis op een leuke manier te stimuleren in de taalontwikkeling. Voorlezen is in vele gevallen voor hen te hoog gegrepen. Zeker voor oudere kinderen, die zelf kunnen lezen, zijn er goede alternatieven. Pelle op reis is een daar mooi voorbeeld van. We vinden het dan ook heel fijn dat we gezinnen die mee doen aan de VoorleesExpress dit aan kunnen bieden. '

Onderwijszorg Nederland is een coöperatie van onderwijsadviesbureaus op het gebied van ernstige, enkelvoudige dyslexie bij kinderen. Daarnaast biedt ONL ook ondersteuning op het terrein van lichte gedragsproblemen of sociaal-emotionele problemen bij kinderen en jongeren. ONL werkt met onderwijsadviesbureaus die gespecialiseerde orthopedagogen en psychologen in dienst hebben. Zij werken dagelijks intensief samen met scholen, ouders, kinderen, (sociale) wijkteams en gemeenten Daarbij staat het individuele kind centraal.

De VoorleesExpres maakt bij voorkeur gebruik van vrijwilligers. ,,Als voorlezer ga je twintig weken langs bij een gezin in jouw buurt. Je doet dit één keer per week op een vaste middag of avond. De ouders hebben zich vrijwillig aangemeld en zijn dus ook gemotiveerd. Alleen hebben ze zelf enige moeite om hun kinderen te stimuleren in hun taalontwikkeling. Je gaat kinderen voorlezen en tevens in een breder perspectief kijken op welke manier kinderen thuis meer gestimuleerd worden in de taal. Daarbij ben je in feite ook een coach voor de ouders. Zo streef je ernaar dat zij zelf hun kinderen meer blijven stimuleren in de taalontwikkeling. Je zoekt samen naar de beste mogelijkheden en kansen voor dat specifieke gezin. De vrijwilligers worden door ons getraind en begeleid. Naast de persoonlijke begeleiding maak je gebruik van onze e-learning. Met dit programma kun je kennis opdoen over interactief voorlezen, meertaligheid en het betrekken van de ouders bij het voorlezen.''

Kijk voor meer informatie op: www.pelleopreis.nl.