• Het provenhuis van Paling en Van Foreest.

    Eric Coolen

Alkmaar in Beeld

ALKMAAR In de reeks Alkmaar in Beeld wordt aandacht besteed aan Alkmaar door middel van tekeningen van illustrator Eric J. Coolen (1965). Hij is publiekswinnaar van Kunst- en Cultuurprijs De Olifant 2013 en tekent voor uitgeverijen, bedrijven en instanties. Deze week aandacht voor het provenhuis. Het provenhuis van Paling en Van Foreest is het oudste hofje van Alkmaar dat nog steeds als hofje in gebruik is. Al honderden jaren wordt het bestuurd door een regentencollege waarin leden van de familie Van Foreest zitting hebben. Het is ontstaan rond 1522 en werd opgericht door het echtpaar Pieter Claesz. Paling en Josina van Foreest. Pieter was toentertijd de rijkste inwoner van Alkmaarder. Tijdens Pieter's en Josina's leven bestond het provenhuis al en bevond zich naast hun woning buiten de Geestpoort. Na hun dood werd ook hun woning, het groote huys, onderdeel van het hofje. Het echtpaar ligt begraven in de Grote Kerk. Het provenhuis ontving later aanzienlijke legaten uit de erfenis van Wilhelmina, de enige dochter van Pieter en Josina. Anno 1573 kwam het hofje binnen de stadswallen te liggen, pal naast de nieuwe Geester- of Bergerpoort. In 1600 bestond het geheel uit het groote huys, twee woningen aan de Geest en vijf huisjes aan de Kanisstraat. Zoals in die tijd gebruikelijk werd het provenhuis bewoond door oude vrouwen. In het oudst bewaard gebleven reglement van het hofje, uit de 16de eeuw, staat dat de bewoonsters moeten leven in 'die heilige vreese Gods en in goede vreede, liefde ende eendrachticheit'. Het hofje is het oudste voorbeeld in Alkmaar van een hofje waarin een religieus gemengde bevolking mocht wonen. Het werd in 1984 gerenoveerd. Nu wonen er 12 dames en twee huismeesters.