• Het kerk is 400 jaar geleden gebouwd op initiatief van voorganger Hans de Ries.

    Yvonne van Stiphout

Van schuilkerk naar Dopers 'pronkstuk'

ALKMAAR Door de Waterlandse Doopsgezinden wordt in het weekend van 21 en 22 oktober uitgebreid stilgestaan dat vierhonderd jaar geleden een stenen kerk werd gebouwd aan de Koningsweg 12 te Alkmaar. Om dit feit te vieren is op 21 oktober een open dag georganiseerd.

Yvonne van Stiphout

Vanaf 11.00 uur zijn geïnteresseerden welkom en tussen 15.30 en 16.30 uur is er een afsluitend orgelconcert door organist Henny van der Kraats. Zondag 22 oktober is bestemd voor de leden, vrienden en genodigden.

Het gebouw is gebouwd op initiatief van voorganger Hans de Ries. Hij komt als rooms-katholiek in contact met de Vlaamse dopers, die streng in de leer zijn. Horende van de Waterlandse dopers begeeft hij zich naar De Rijp, waar hij door Simon Michiels wordt gedoopt en tot leraar aangesteld. Hij reist jarenlang door het land en vestigt zich in 1598 in Alkmaar. De uitspraak van hem dat 'alle mensen, in wie de gezindheid van Christus leeft, leden van de Gemeente zijn' laat een sfeer van verdraagzaamheid zien. In die tijd is er namelijk sprake van een diepe kloof tussen de strenge Friese dopers en de ruimer denkende vredelievende Waterlandse dopers, die zich als eersten 'doopsgezinden' noemen. Hans de Ries is een zeer begaafd mens en zijn tijd ver vooruit. Hij ziet kans zijn Doopsgezinde Gemeente Alkmaar sterk en invloedrijk te maken. De kerk aan de Koningsweg is het oudst bewaard gebleven doopsgezinde kerkgebouw uit baksteen.

Van oorsprong is de doopgezinde kerk te Alkmaar een schuilkerk, had geen toren en luidklokken. Toegang tot de kerk verkreeg men door een 'deftige' poort via een steeg naar de Hofjes. Dit waren acht woningen naast de kerk voor minder draagkrachtige leden/weduwen. Verder bestond de bebouwing vóór de kerk uit onder andere een kosterswoning. In het midden van de 19e eeuw werd de kerk verbouwd, kreeg een nieuwe facade in Neoclassicistische stijl. De huisjes vóór de kerk werden afgebroken, er ontstond een plein. Een monumentaal spijlenhek werd aangebracht. Wekelijks komt de Doopsgezinde Gemeente van Alkmaar voor een dienst op zondagochtend bijeen. Het aantal kerkgangers varieert tussen de vijfentwintig en de veertig. Het ledental is dit jaar gedaald tot ongeveer honderd. De afname van het aantal leden wordt voornamelijk veroorzaakt door overlijden en er vindt bescheiden aanwas van nieuwe leden plaats. Naast de leden zijn er nog ongeveer vijfentwintig 'vrienden' en belangstellenden.

Voor de open dag van 21 oktober heeft de jubileumcommissie allerlei activiteiten op het programma staan. ,,Er is een rondleiding door de kerk en daar zal uitgebreid stilgestaan worden bij de verbouwingen door de jaren heen", aldus Antoinette Hazevoet, lid van deze commissie. ,,Tijdens de rondleiding in de kerk zal ook informatie gegeven worden over de glas-in-lood ramen waarvan in één het portret van Hans de Ries te zien is."

Kijk voor meer informatie op de website www.doopsgezind-alkmaar.nl.