• Deze stolp in De Rijp is een van de boerderijen die in zwaar weer verkeren.

    Aangeleverd

Stolpboerderij als erfgoedicoon

ALKMAAR De stolpboerderij bepaalt met zijn piramidedak het Noord-Hollandse landschap, maar het gaat niet goed met de stolp. In 1950 had Noord Holland nog 10.000 stolpen. Nu is dat aantal gehalveerd. Vooral de laatste jaren neemt het aantal stolpen snel af. De twee belangrijkste oorzaken zijn: de stolp heeft zijn boerenbestemming verloren omdat de boeren meer koeien hebben dan er in de stolp passen en de stolp heeft vaak geen monumentenstatus.

Karel Beentjes

Met de campagne 'Red de Stolp' willen de Erfgoedvereniging Heemschut, de Boerderijenstichting Noord-Holland en het Westfries Genootschap zo veel mogelijk voorkomen dat er stolpen verloren gaan. Zij willen de stolpboerderij als erfgoedicoon op de kaart zetten.

PETITIE De campagne heeft een dubbel doel: op de website Reddestolp.nl kunnen inwoners een petitie ondertekenen waarmee ze de politiek vragen de stolpen beter te beschermen en te redden. De handtekeningen moeten 'Red de Stolp' steunen bij hun acties richting een beschermend stolpenbeleid van provincie en gemeentes.

Henk de Visser is bestuurslid van de Boerderijenstichting. "De gemeente Alkmaar geeft het goede voorbeeld en stelt geld beschikbaar voor het onderhoud van stolpen bij aan te wijzen gemeentelijke monumenten." Van de 300 stolpen in De Schermer zijn er nu 100 monumentwaardig. De gemeente Alkmaar hoopt op basis van vrijwilligheid er 50 aan te wijzen voor de monumentenstatus.

Henk vervolgt zijn verhaal: "De stolp is nu in de meeste gemeentes slecht beschermd en heeft vaak geen aparte status waardoor verwaarlozing en sloop te makkelijk gaan." De nieuwe Omgevingswet geeft de gemeentes kansen hun stolpen beter te beschermen. Ook herbestemming wordt makkelijker. Dit geldt voor wonen, maar ook bijvoorbeeld voor een zorgboerderij en voor bedrijf aan huis. De nieuwe Omgevingswet gaat op 1 januari 2021 in. De gemeentes krijgen daarna tien jaar het omgevingsplan op te stellen. Tot die tijd zullen de bestemmingsplannen van kracht blijven. In het omgevingsplan kan de stolpenbescherming worden geregeld. De actiegroep Red de Stolp benadert kandidaat gemeenteraadsleden om hen te wijzen op het behoud van de stolp en de mogelijke herbestemmingen. Ook Provinciale Staten van Noord Holland benaderen zij om tot budget voor behoud en richtlijnen voor gemeentelijk stolpenbeleid te komen.

Naast de petitie en de acties richting politiek kunnen stolpbewoners technisch advies krijgen bij de Boerderijenstichting. Piet Tamis is één van de stolpdeskundigen die zelf zijn stolp aan de Munnikenweg in Oudorp gerestaureerd heeft tot een schitterende stolp. Na zijn pensionering is Piet technisch adviseur geworden bij de Boerderijenstichtring. Voor Red de stolp tellen alle stolpen. Er zijn gebieden in Noord Holland waar de stolp het landschap nog domineert. "Een gebied waar je van stolp naar stolp kijkt", zo noemt Henk ze. De Schermer, de Beemster, de Grote Sloot in de Zijpe en Koedijk horen hiertoe. Deze gebieden verdienen extra bescherming.