• Pascal Stroeken uit Heiloo is secretaris van STONE.

    Alef Starreveld

Steenuiltjes beleven de lente

ALKMAAR Met 1,1 miljoen unieke kijkers is vogelbescherming.nl/beleefdelente de succesvolle website van de Vogelbescherming. Ook de steenuil wordt op deze webcam live gevolgd met twee nesten, een in Winterswijk en een in Dongen. Op de website kun je ook filmpjes en bijzondere momenten bekijken. 'De steenuil wordt al sinds 2007 gevolgd op Beleef de lente', zegt inwoner van Heiloo Pascal Stroeken, secretaris van 'STONE'. STONE is de landelijke steenuilenwerkgroep die geheel uit vrijwilligers bestaat. Pascal Stroeken komt oorspronkelijk uit Winterswijk en doet daar sinds 1986 samen met Ronald van Harxen steenuilenonderzoek. Ze zijn al jaren de drijvende krachten achter STONE.

Karel Beentjes

'Het is leuk om naar te kijken en je kunt het hele proces volgen', zegt Stroeken. De webcam heeft een schat aan kennis opgeleverd, zoals kennis over het voedsel van steenuilen. 'Steenuilen eten vooral muizen. Bosmuizen en veldmuizen zijn hun favoriet. Ook rupsen, larven en meikevers lusten ze graag. Kevers plukken ze met één poot uit de lucht terwijl ze vliegen. Wat er in het nest gebeurt, is van 1 februari t/m 1 juli op de webcam te volgen. In Dongen is de eerste broed mislukt: twee eieren gelegd, een is opgegeten door de uilen en de ander is kapot gegaan. Er is nu een tweede leg. Normaal leggen steenuilen vier eieren. 2014 was een jaar met ontzettend veel muizen, een topjaar voor de steenuil. Bij minder muizen schakelt de steenuil over op andere prooien.'

STONE telt maar liefst honderden vrijwilligers. Steenuilen leven in Nederland op het platteland. Ze leven op boerenerven, hoe rommeliger hoe liever. Met mooi weer zitten ze vaak lekker in het zonnetje en zijn daardoor goed te volgen in tegenstelling tot andere uilen. In Kennemerland en de kuststreek zijn bijna geen steenuilen meer. 'Waarom weten we niet, in Heiloo en Egmond Binnen zijn geschikte broedplaatsen. De steenuilen komen wel in West-Friesland voor, zoals in Oterleek en Heerhugowaard', zegt Stroeken. In Noord-Afrika en Zuidoost-Europa komt deze uil vooral voor in steenachtige gebieden. Daaraan heeft hij mogelijk zijn naam te danken.

De steenuil is een holenbroeder. Holtes in bomen zoals van knotwilgen of hoogstamfruitbomen, maar ook holle ruimtes onder daken van woningen of schuurtjes zijn favoriete nestplaatsen. Dat is één van de oorzaken waardoor de steenuil het moeilijker heeft gekregen. Hoogstamfruitbomen zijn vervangen door lage fruitbomen en veel vervallen schuurtjes en oude kippenhokken zijn verdwenen: geen functie meer. Ook toegankelijke broedruimten in gebouwen nemen af. Het is nu zo dat 30% van de steenuilen broedt in speciale, door vrijwilligers van STONE geplaatste nestkasten. De steenuil is niet veeleisend: een nestelplek, voldoende voedsel en plekken waar hij ongezien en veilig kan vertoeven De steenuil is vanaf de jaren vijftig achteruit gegaan, maar de populatie stabiliseert zich nu.

STONE plaatst niet alleen nestkasten, maar ringt ook de steenuilen. De werkgroep geeft tips aan erfeigenaren hoe zij hun erf zo steenuil vriendelijk mogelijk kunnen inrichten en heeft daar zelfs een eigen folder voor. De werkgroep wil vooral de gebieden in stand houden waar de meeste steenuilen voorkomen. Dit zijn bijvoorbeeld: West-Friesland, de Achterhoek, het rivierengebied en Zeeuws-Vlaanderen. STONE werkt samen met de Vogelbescherming en Sovon. Voor Pascal Stroeken is de steenuil vooral een hartstikke leuke hobby. Verdere informatie over STONE, zie de website www.steenuil.nl . Via deze website kunt u zich ook abonneren op het blad 'Uilen'.